ไฟโตเอสโตรเจน (Phytoestrogen)สำคัญกับผู้หญิงอย่างไร

ไฟโตเอสโตรเจน (Phytoestrogen)เป็นสารประกอบเคมีธรรมชาติที่พบได้ในพืช (phytonutreint)พบมากกว่า 300 ชนิด มีโครงสร้างและการออกฤทธิ์คล้ายคลึงฮอร์โมน เอสตราไดออล(estradiol)ที่ผลิตตามธรรมชาติในร่างกายมนุษย์

ไฟโตเอสโตรเจนไม่ใช่สารอาหาร เนื่องจากไม่ให้พลังงานและไม่มีผลต่อการเจริญเติบโตของร่างกาย แต่มีประโยชน์ต่อสุขภาพ (functional food) เนื่องจากมีโครงสร้างและการออกฤทธิ์ที่คล้ายคลึงฮอร์โมนเพศหญิง คือ เอสโตรเจน(estrogen)โดยออกฤทธิ์ต่อระบบประสาทส่วนกลาง และกระตุ้นการเจริญของอวัยวะสืบพันธุ์

 ไฟโตเอสโตรเจนออกฤทธิ์ได้ต่ำกว่าฮอร์โมนเอสโตรเจนในร่างกายมนุษย์ 100-1000เท่า สามารถแย่งที่กับเอสโตรเจนในการจับกับตัวรับเอสโตรเจน(estrogen receptor)ที่มีอยู่ในทุกเซลล์ของร่างกาย และชักนำให้เกิดการตอบสนองเฉพาะต่อเอสโตรเจนเท่านั้น

การบริโภคไฟโตเอสโตรเจน จึงอาจช่วยลดความเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งเต้านมได้ รวมถึงการป้องกันการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด รวมถึงโรคกระดูกพรุนที่พบมากในสตรีวัยทอง

    ไฟโตเอสโตรเจน(Phytoestrogen)แบ่งออกเป็น 3 ชนิด คือ 

1. Isoflavone(ไอโซฟลาโวน)สารกลุ่มนี้จะออกฤทธิ์คล้ายฮอร์โมนเพศหญิงมาก เนื่องจากมีสูตรโครงสร้างคล้ายฮอร์โมนเพศ และสามารถจับกับตัวรับเอสโตรเจนในเซลล์(estrogen receptor)ได้ มีดังนี้

genistein พบในถั่วเหลือง ถั่วเขียว alfalfa

daidzein พบในถั่วเหลือง ถั่วเขียว ถั่วดำ alfalfa

Miroestrol พบในกวาวเครือ 

Chandalone และ osajin พบในเถาวัลย์เปรียง 

Formononetin พบในชะเอมเทศ

2.Coumestans(คูเมสแตน) มีสารที่เรียกว่า coumestrol มีฤทธิ์เป็น estrogenic activity(มีคุณสมบัติคล้ายฮอร์โมนเอสโตรเจน) ได้แก่ สารในกลุ่ม coumestans เช่น alfalfa,split peas,pinto bean,lima bean,clover sprouts

      

3. lignan(ลิกแนน)มีฤทธิ์คล้ายฮอร์โมนเพศคือ enterolactone และ Enterodiol จะพบมากในเส้นใยของพืช ดังนั้นสตรีวัยใกล้หมดประจำเดือน จึงถูกแนะนำให้รับประทานผักหรือพืชที่มีเส้นใยมาก เนื่องจากมีสารดังกล่าวที่แสดงฤทธิ์เป็น estrogenic effect นั่นเอง

มีประโยชน์อย่างไร

1.ปรับสมดุลฮอร์โมนโดยเฉพาะสตรีวัยก่อนหมดประจำเดือนและสตรีวัยทอง

2.ลดภาวะคอเลสเตอรอลในเส้นเลือดสูง เนื่องจากระดับคอเลสเตอรอลในเลือด มีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงในการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด

สตรีที่มีภาวะขาดฮอร์โมนเอสโตรเจน มีโอกาสเสี่ยงต่อคอเลสเตอรอลในเลือดสูง เพราะคอเลสเตอรอลเป็นสารตั้งต้นตัวหนึ่งในการสร้างฮอร์โมนเพศ เมื่อรังไข่หยุดสร้างฮอร์โมน จะทำให้คอเลสเตอรอลเหลือในกระแสเลือด จึงส่งผลให้มีระดับคอเลสเตอรอลสูงได้ 

ไม่น่าแปลกใจในข้อนี้ เพราะแป้งเห็นผู้หญิงวัยทองหลายคน ตอนสาวๆสุขภาพปกติ พอถึงวัยหมดประจำเดือนเท่านั้นแหละ คอเลสเตอรอลพุ่งสูงปรี๊ด นับเป็นของขวัญวันแรกรับวัยทอง ที่ไม่มีใครต้องการเลย

3.เจนีสทีน(Genistein) เป็นสารสำคัญที่พบมากในถั่วเหลือง มีผลต่อการลดของคอเลสเตอรอลชนิดไม่ดี(LDL) และการเพิ่มขึ้นของคอเลสเตอรอลชนิดดี(HDL) ช่วยป้องกันภาวะหลอดเลือดแข็งตัว และลดการจับตัวของเกล็ดเลือด ที่เป็นสาเหตุให้เกิดภาวะการอุดตันของหลอดเลือด

4.ลดโอกาสเกิดภาวะกระดูกพรุน เมื่อขาดเอสโตรเจน จะไม่มีตัวไปช่วยยับยั้งกระบวนการสลายกระดูก ทำให้อัตราการสลายตัวของเนื้อกระดูกเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะช่วง5ปีแรกของการหมดประจำเดือน 

ในต่างประเทศที่มีอากาศหนาวเย็นตลอดทั้งปี ไม่ค่อยมีแสงแดด (แสงแดดมีวิตามินดี ซึ่งช่วยในการดูดซึมแคลเซียมและสะสมเกลือแร่ในกระดูก)สตรีวัยทองจะประสบภาวะกระดูกพรุน เป็นอันดับต้นๆ แต่บ้านเราแดดดีเหลือเกิน ทำให้สาวๆพากันหลบแดดเสียเป็นส่วนใหญ่ ลองออกมารับแดดช่วง8โมงเช้าก็ดีนะคะ

5.ลดภาวะผมร่วง ผมบาง มีงานวิจัยแสดงให้เห็นว่า 

ไอโซฟลาโวน(isoflavones) ช่วยยับยั้ง DHT(dihydrotestosterone) ที่เป็นสาเหตุให้ต่อมรากผมหดตัว จนเกิดอาการผมร่วงศรีษะล้านที่มักพบในเพศชาย (พบบ้างในผู้หญิง) ทั้งยังช่วยเพิ่มระดับฮอร์โมนเพศชาย (testosterone) ได้อย่างมีนัยสำคัญ

6.ช่วยยับยั้งการเจริญเติบโตของมะเร็งที่เกี่ยวข้องกับฮอร์โมน เช่น มะเร็งเต้านม มะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก

 7.ลดโอกาสเกิดโรคความดันโลหิตสูง เมื่อขาดเอสโตรเจน จะทำให้หลอดเลือดแดงแข็งตัวได้ง่าย จึงทำให้เกิดความดันโลหิตสูงได้ในวัยทอง ซึ่งพบบ่อยมาก พอหมดประจำเดือน กลับได้โรคความดันโลหิตสูงมาเป็นของแถมที่เราไม่ต้องการเสียนี่

                            

 8.ลดอาการร้อนวูบวาบ(hot flash) มีเหงื่อออกในเวลากลางคืน เกิดจากศูนย์ควบคุมอุณหภูมิในร่างกายทำงานบกพร่อง ส่งผลให้หลอดเลือดตามผิวหนังขยายตัว จึงเกิดอาการร้อนวูบวาบ ปวดศีรษะ 

                             

6.ลดภาวะซึมเศร้า อารมณ์แปรปรวน หงุดหงิดง่าย โดยเฉพาะอาการซึมเศร้าไม่อยากอยู่บนโลกใบนี้ บางคนคิดอยากหนีไปอยู่บนดวงจันทร์ อาการแบบนี้ไม่ได้เป็นโรคจิตโรคประสาทแต่อย่างใด เกิดจากระดับฮอร์โมนเพศเอสโตรเจนที่หมดไปจากร่างกาย

                             

7.ลดอาการช่องคลอดแห้ง ผิวหนังแห้งกร้าน บางคนจนถึงกับคันทั่วร่างกาย 

ประชากรในภูมิภาคเอเชียและยุโรปตะวันออก พบการเกิดมะเร็งเต้านม มะเร็งปากมดลูก มะเร็งรังไข่  มะเร็งลำไส้ใหญ่ มะเร็งต่อมลูกหมาก รวมถึงโรคหลอดเลือดหัวใจน้อยกว่าทางประเทศแถบตะวันตกมาก 

ทางระบาดวิทยาพบว่า ไฟโตรเอสโตรเจนมีความสำคัญอย่างยิ่ง ในการป้องกันภาวะเหล่านี้ในคนเอเชีย โดยเฉพาะการบริโภคถั่วเหลือง รวมถึงผลิตภัณฑ์ที่ทำมาจากถั่วเหลืองเป็นประจำ ซึ่งเป็นแหล่งสำคัญหลักของไอโซฟลาโวน(isoflavones)

มีงานวิจัยจาก Molecular Nutrition & Food Research ปีพ.ศ 2554 ที่ค้นพบว่า ไอโซฟลาโวนจากถั่วเหลือง มีคุณสมบัติป้องกันและต้านทานเซลล์มะเร็ง โดยเฉพาะมะเร็งเต้านมและมะเร็งต่อมลูกหมาก

 คนญี่ปุ่นรับประทานอาหารประเภทนี้เป็นประจำ  จึงพบอุบัติการณ์ของมะเร็งที่สัมพันธ์กับฮอร์โมนเพศน้อยที่สุด ในขณะที่คนญี่ปุ่น ซึ่งอพยพออกจากประเทศแล้ว ดำเนินวิถีชีวิตแบบชาวตะวันตก พบว่ามีความเสี่ยงเพิ่มขึ้น  

จากการศึกษาวิจัยพบว่า ไฟโตรเอสโตรเจนสามารถยับยั้งเซลล์มะเร็งของมะเร็งเต้านมได้ 18-20%  

 มะเร็งลำไส้ใหญ่15-30 %

จะเห็นได้ว่า ไฟโตเอสโตรเจน สามารถป้องกันการเติบโตของเซลล์ที่ถูกกระตุ้นด้วยเอสโตรเจนได้ อาจช่วยลดหรือยับยั้งการออกฤทธิ์ของเอสโตรเจนที่มีต่อเซลล์หรือเนื้อเยื่อที่ตอบสนองต่อเอสโตรเจนได้ เช่น เนื้อเยื่อเต้านม เป็นต้น

Blog หน้าพบกับสุดยอดไฟโตเอสโตรเจนสองชนิดผสานเป็นหนึ่งเดียว ที่ช่วยเพิ่มความกระชับของเต้านม เพิ่มความอวบอิ่ม เต่งตึงดุจวัยแรกสาวค่ะ

ที่มา

www.foodnetworksolution.com/...phytoestrogen-ไฟโตเอสโตรเจน

Share.psu.ac.th/file/sudarat.k

Kylenorton.healthblogs.org/2012/02/10/phytochemicals-in-foods-10-health-benefits-of-coumestans/

www.agro.cmu.ac.th>abgc>data

Isoflavone วิตามินวัยทองเปลี่ยนเป็นวัยใสแต่สง่างาม

                  เทศกาลวันแม่แวะเวียนมาอีกล่ะ ว่าแล้วแป้งคิดถึงแม่เหมือนกัน แม่แป้งอยู่สกลนคร อากาศดีมาก ใกล้ชิดธรรมชาติที่สุด คนเราเกิดมาทุกคนต้องมีแม่ คงไม่มีใครเกิดมากระบอกไม้ไผ่เป็นแน่แท้ แม่แป้งอายุ60ปีค่ะ เป็นคนใจดีและใจเย็นที่สุด ตั้งแต่เกิดมาแป้งไม่เคยเห็นแม่บ่นหรือว่าใครเลย ยากที่จะหาใครเปรียบได้ ที่สำคัญแม่ไม่มีอาการวัยทองเหมือนชาวบ้านเลยค่ะ รู้แต่แม่ชอบกินนมถั่วเหลืองมาก แต่ผู้หญิงทุกคนอาจต้องมีวันที่จะเป็นวัยทอง ไม่มีใครไม่แก่ หากเราต้องเผชิญกับวัยทองในวันข้างหน้าจะรับมืออย่างไรดีล่ะ  
                          
ไอโซฟลาโวน (isoflavone) คือสารสกัดจากถั่วเหลืองมีฤทธิ์และโครงสร้างคล้ายกับฮอร์โมนเอสโตรเจนในเพศหญิงแต่มีฤทธิ์น้อยกว่าเอสโตรเจน1000เท่า เพิ่งถูกค้นพบเมื่อ10ปีมานี้เองค่ะ FDAของอเมริกาได้อนุมัติการอ้างถึงประโยชน์ของถั่วเหลืองในการลดความเสี่ยงการเกิดโรคหัวใจ ในปึค.ศ 1999   ไอโซฟลาโวนจึงทดแทนการขาดฮอร์โมนเอสโตรเจนในวัยทอง พร้อมทั้งปรับสมดุลของระดับเอสโตรเจนที่ขึ้นๆลงๆได้ พร้อมทั้งช่วยลดการสะสมของไขมันและเพิ่มมวลกล้ามเนื้อให้หนาแน่นขึ้น ส่งผลให้รูปร่างกระชับ ไม่หย่อยคล้อย คืนความสาวกับมาอีกครั้ง 
                           
 ฮอร์โมนผู้หญิงที่สำคัญ ในร่างกาย เราควรเรียนรู้จะได้รู้จักตัวเองมากขึ้นคือ
1.เอสโตรเจน(estrogen)หรือฮอร์โมนเพศหญิง มีผลทำให้ลักษณะทางเพศหญิงเด่นชัดขึ้นเช่น กระดูกเชิงกรานขยายกว้าง น้ำหรือไขมันสะสมใต้ผิวหนังสะสมเพิ่มขึ้น ส่งผลให้รูปร่างกลมกลึง อิ่มเอิบ เต้านมขยายขึ้น เข้าสู่วัยสาวอย่างสมบูรณ์แบบได้แก่ การมีประจำเดือน นั่นเอง ใครสาวเร็ว ก็จะแก่เร็วด้วยนะคะ

2.ฮอร์โมนโปรเจสเตอโรน(progesterone) ผลิตมาจากรังไข่เช่นเดียวกับเอสโตรเจน ควบคุมการเจริญของเต้านม การเปลี่ยนแปลงเยื่อบุช่องคลอดและ เยื่อบุโพรงมดลูก
                          
 มาดูความเปลี่ยนแปลงกันค่ะ
                          
 เมื่อผู้หญิงอายุได้35ปี ฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรนเริ่มทำงานน้อยลงและขึ้นๆลงๆตามรอบของการมีประจำเดือน บางคนจะเริ่มมีอาการร้อนวูบวาบท้ังๆที่นอนเปิดแอร์ มีเหงื่อชุ่มตัว ที่สำคัญคือ นอนไม่ค่อยหลับ หรือ หลับไม่ลึกเหมือนเมื่อก่อน ทั้งที่ไม่มีความเครียดภายในจิตใจและไม่ได้ดื่มเครื่องดื่มที่ผสมคาแฟอีน นั่นแหละค่ะ เกิดจากความไม่สมดุลของเอสโตรเจน
                           
 เมื่อผู้หญิงอายุ45ปีขึ้นไป รังไข่เริ่มผลิตฮอร์โมนเอสโตรเจนน้อยลงและค่อยๆหมดไปในที่สุดเมื่ออายุ50-52ปี ส่งผลให้ระบบต่างๆในร่างกายเกิดการเปลี่ยนแปลงมหาศาล ดังต่อไปนี้
                           
 1.ไขมันในเลือดสูง เกิดจากโคเลสเตอรอลที่เป็นสารตั้งต้นในการสร้างฮอร์โมนเพศ เมื่อรังไข่หยุดการสร้างฮอร์โมน จะมีผลทำให้โคเลสเตอรอลเหลือในกระแสเลือด ส่งผลให้เกิดโรคไขมันในเลือดสูง
                          
  2.ความดันโลหิตสูง เมื่อขาดเอสโตรเจน จะทำให้หลอดเลือดแดงแข็งตัวได้ง่าย ทำให้เกิดความดันโลหิตสูง
                           
 3.กระดูกพรุน เมื่อขาดเอสโตรเจน จะไม่มีตัวไปช่วยยับยั้งกระบวนการสลายกระดูก ทำให้อัตราการสลายตัวของเนื้อกระดูกเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วมาก โดยเฉพาะช่วง5ปีแรกของการหมดประจำเดือน ในต่างประเทศที่มีอากาศหนาวเย็นตลอดทั้งปี ไม่ค่อยมีแสงแดด (มีวิตามินดี ซึ่งช่วยในการดูดซึมแคลเซี่ยมและสะสมเกลือแร่ในกระดูก)สตรีวัยทองจะมีภาวะกระดูกพรุน เป็นอันดับต้นๆ แต่บ้านเราแดดดีเหลือเกิน ทำให้สาวๆพากันหลบแดดเสียเป็นส่วนใหญ่ ลองออกมารับแดดช่วง8โมงเช้าก็ดีนะคะ
                          
  4.ร้อนวูบวาบ(hot flash) มีเหงื่อออกในเวลากลางคืน เกิดจากศูนย์ควบคุมอุณหภูมิในร่างกายทำงานบกพร่อง ส่งผลให้หลอดเลือดตามผิวหนังขยายตัว จึงเกิดอาการร้อนวูบวาบ ปวดศีรษะ มึนไปหมด 
                            
 5.ซึมเศร้า อารมณ์แปรปรวน หงุดหงิดง่าย ความต้องการทางเพศลดลง โดยเฉพาะอาการซึมเศร้าไม่อยากอยู่บนโลกใบนี้ บางคนอยากหนีไปอยู่บนดวงจันทร์ แม่ของเราไม่ได้เป็นโรคประสาทแต่อย่างใดนะคะ ต้องพาคุณแม่ไปพบสูตินารีแพทย์นะคะเพื่อรับฮอร์โมนทดแทน อย่า!!พาไปพบจิตแพทย์เด็ดขาดเพราะอาจจะวินิจฉัยพลาดได้นะคะ ไม่งั้นจะได้รับยาต้านอาการซึมเศร้าเป็นกอบเป็นกำแทนนะคะ บางคนกินจนเบลอเกือบตกบันไดก็มีมาแล้ว
                            
 6.นอนไม่หลับ ปัญหาโลกแตก จากการสำรวจของกระทรวงสาธารณสุข ตั้งแต่ปี2550เป็นต้นมา พบว่า คนไทยกินยานอนหลับทุกวัน2.1% แป้งว่าดื่มชาคาโมมายล์ผสมน้ำผึ้งก่อนนอน  หากเอาไม่อยู่ ก็กินอาหารเสริม เมลาโทนินวันละ3mg. ดีกว่านะคะ อย่างน้อยก็ไม่มีฤทธิ์กดระบบประสาทส่วนกลางเหมือนยานอนหลับ นานวันเข้าพอยาสะสมในร่างกายเป็นจำนวนมาก จะทำให้คลุ้มคลั่งได้
                           
  7.ช่องคลอดแห้ง ผิวหนังแห้งกร้าน บางคนจนถึงกับคันทั่วร่างกาย ปวดเมื่อยตามตัว เวียนหัว สารพัด
อาการข้างต้นแก้ไขโดยรับประทานถั่วเหลืองและผลิตภัณฑ์จากถั่วเหลืองเช่น นมถั่วเหลืองวันละ500ml.หรือเต้าหู้ วันละ0.5กิโลกรัม หากทานไม่ไหว ลองกินอาหารเสริม isoflavone สกัดเข้มข้นมี genistein 28 mg,daidzein 22mgต่อเม็ด,evening primrose oil,calcium&magnesium ก็เป็นอีกหนึ่งทางเลือกค่ะ ช่วยกันดูแลแม่ของเราด้วยนะคะ ลืมบอกไป isoflavone พบในเมล็ดกาแฟสดด้วยนะคะ สาวๆที่ชอบดื่มกาแฟสด ถึงได้หน้าใสงัยค่ะ

Create Date : 29 สิงหาคม 2555 Last Update : 8 มิถุนายน 2556 8:19:20 น. Counter : 8431 Pageviews.